PJESA I

 [1]

 [2]

 [3]

 [4]

 [5]

 [6]

 [7]

 [8]

 [9]

[10]

PJESA II

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

FJALORI

Esp-Shqip

Shqip-Esp


Mėsimi i Pestė (La Kvina Leciono)

Saluton, c’u vi pretas ricevi novan lecionon? Bone. Ni dau’rigu! Hodiau’  ni konatig’os kun nombroj en Esperanto. Jen ili: 

0 -nul    

1 -unu    

2 -du    

 3 -tri        

4 -kvar    

5 -kvin

6 -ses    

7 -sep    

8 -ok    

9 -nau’    

10-dek

Me ta mund tė formojmė tė gjithė numrat deri nė 100. Kėshtu,

        11 -dekunu            21 -dudekunu        35 -tridek kvin

        91 -nau’dekunu     57 -kvindek sep     19 -deknau’

        49 -kvardek nau’  ...  etj

        100 -cent                 1000 -mil

        1000000 -miliono    1000000000 -miliardo

Pra, 

  245 -ducenttridekkvin     

1985 -milnau’centokdekkvin

2001 -dumilunu

Numėrorėt rrjeshtorė formohen me a nė fund: unua, dua, tridekkvina, milnau’deka.

Si ndajfolje  ata marrin njė e nė fund: unue-se pari, due , kvare. trideke.

Nėnfishat bėhen me on nė fund:

kvarono-ēerek            

duono-gjysėm

kvinono-njė e pesta     

centono-1/100

Shumėfishat bėhen me obl nė fund:

        kvinoblo-pesėfishi        miloblo-mijėfishi ... etj.

Numrat kolektivė bėhen me op nė fund:

        duopo-njė dyshe           kvaropo-njė katėrshe

Numrat  ndarės bėhen me ndajfoljen po:

        po du -nga dy        po dek -nga dhjetė        po cent -nga njėqind.

Veprimet aritmetike:

Adicio-mbledhja

substraho-zbritja

multipliko-shumėzimi

divido-pjestimi

potencigo-ngritja nė fuqi

elradikigo-nxjerrja e rrėnjės ... etj

 5+7=12:    kvin plus sep faras dekdu;

14 x 3 =42:    dekkvaroble  tri estas kvardekdu;

¾ de 40 =30:    trikvaronoj de kvardek estas tridek;

(16)|1/2 = 4:    la dua radiko de dekses estas kvar;

(4/9)|1/2 =2/3:    la dua radiko de kvarnau’onoj estas du trionoj;

30 :5 = 6:    tridek dividita per kvin estas ses;

3² = 9:    la dua potenco de 3 estas 9;

Tasko: Legu lau’te kaj solvu!

        21 + * 9 = ...        16 :2 : 4² =...        3/5 +20 - 3.2 =...

Sufikso « et »

Jep njė imazh tė zvogluar tė objektit. P.sh. 

        pordo-derė,  pordeto-deriēkė;        monto-mal,  monteto-kodėr

Sufikso “Eg”

Jep njė imazh tė zmadhuar tė objektit. P.sh.:

        pordego-portė kėshtjelle;        montego-mal shumė i madh

Fjalėza “da”(vorteto “da’) pėrdoret pėr tė treguar masėn e njė sendi,   pas pyetjes “kiom” dhe  kėrkon gjithnjė rasėn emėrore.(nominativon). P.sh.:

        Mi ac’etis du kilogramojn da pomoj.

        S’i trinkis glason da lakto.

        Kiom da metroj longa estas  tiu vojo, tiu rivero?

Pėremrat pėrgjithėsues (g’eneraligaj pronomoj)

Kėta pėremra merren menjėherė nga pėremrat e pacaktuar duke u shtuar nė fillim gėrmėn c’.

C’iu-gjithkush            

C’io-gjithēka      

C’ie-kudo            

C’ien-gjithėkund

C’ial-pėr ēdo arsye    

C’iam-gjithnjė    

C’ia-ēfarėdolloj    

C’iel-gjithėsesi

C’iom-sa tė duash      

C’ies-i gjithėkujt

Nė se pėremrit pyetės ose pėrgjithėsues i shtohet pas fjalėza “ajn”  pėrsėri marrim pėrgjithėsim tė njė shkalle mė tė lartė:

    Kiu ajn-kushdo qoftė    Kio ajn-ēfarėdo qoftė    C’iam ajn-kurdo qoftė

Nė se nė fillim vihet fjalėza “c’i” objekti afrohet :

    C’i tiu-ky        C’i tio-ky send        C’i tien-kėtej (pėr)

Krahasimi (komparo)

Barazia-egaleco: Tiom...kiom ose tiel...kiel  P.sh. 

Tiu domo estas tiom granda kiom la mia.

Krahasimi i thjeshtė-simpla, relativa komparativo: Pli...ol (ose malpli...ol) 

P.sh.       

La mielo estas pli dolc’a ol la sukero.

La amo estas pli profunda ol  la malamo.

G’i kostas malpli ol salo

Krahasimi absolut-absoluta komparativo: Plej...el (ose malplej... el)  P.sh.:

        Drini estas la plej longa rivero el c’iuj aliaj riveroj en Albanio.

        Sotir estas la malplej kapabla lernanto en nia lernejo.

Pėrdoret dhe njė ēift fjalėzėsh : ju pli....des pli -sa mė shumė aq mė shumė.

P.sh.: Ju pli forta la malamiko des pli decidema nia rezistado -sa mė i fortė armiku aq mė e vendosur rezistenca jonė.

Parafjala (prepozicio) "dum"-gjatė . P.sh.

        Ne parolu dum la mang’o! -Mos fol gjatė ngrėnies!

Ndajfolja (adverbo) "ankorau’" -ende.

P.sh. Li ankorau’ ne respondis al mia letero.-Ai s’ėshtė pėrgjigjur ende ndaj letrės sime.

Ndajfolja “jam” -tashmė .

P.sh. Mi jam parolas Esperanton. -Tashmė e flas Esperanton.

Ndajfolja „ja“ -nė tė vėrtetė.

P.sh. Ili ja sciis tion ekde januaro pasinta. -Ata e dinin atė qė janarin e kaluar.

Tasko: Traduku Esperanten!

Ēdo njėri e don vendin e vet. Kushdo qė veproi ashtu ka bėrė gabim. Durrėsi ėshtė po aq i madh sa dhe Elbasani, por mė i madh se Pogradeci. Lindita tashmė i bėri detyrat shtėpijake. Dimri s’ka ardhur ende, por koha ėshtė mė e ftohtė se mė parė. Korabi ėshtė mali mė i lartė nė Shqipėri. Teuta mėson mė mirė se Artani por mė pak se Valbona.

Sė fundi, tė njihemi me tekstin e serialit tonė.. Pėrpiquni tė dalloni aty elementėt gramatikorė qė sapo mėsuam. Mi bondeziras sukceson al vi!

Nova Au’to

Sinjoro Rapid, amiko de Marko, eniris  vendejon de au’toj. Tie li vidas belan sinjorinon kiu plac’as al li. Sinjoro Rapid demandas:

-Kiu au’to estas la plej bona? 

-Tiu c’i estas la plej bona el c’iuj.

-C’u g’i estas rapida?

-G’i estas pli rapida ol aliaj.

-C’u g’i estas ankau’ forta? 

-Ho, jes, g’i estas tre forta.

-Certe g’i estas multekosta?

-Kompreneble, g’i estas la plej multekosta el c’iuj.

-Dankon!  Bedau’rinde mi ne ac’etas novan au’ton, c’ar mia malnova au’to estas la plej malmultekosta el c’iuj. Mi ankorau’ veturos per g’i.

Dum li tion diris, li denove rigardis la belan sinjorinon. Sed la vendisto diris: -Estos pli bone ke vi ne rigardu c’i tiun sinjorinon. Ankau’ s’i estas tre multekosta. Mi scias, c’ar mi estas s’ia edzo.

Nu, plac’is al vi la historieto? C’u vi komprenis g’in?  C'u tutan? Klopodu rediri per viaj vortoj. 

            Jen kelkaj demandoj: 

            Kiun rimarkis sinjoron Rapid en la au’tovendejo?  

            C’u li intencis  ac’eti ion tie? 

            Kion diris la vendisto? 

            Kian lecionon ricevis sinjoro Rapid?

  

Pas(Malantau'en)               Ballina(C'efpag'o)               Perpara(Antau'en)